Het inregelen van circulatieleidingen voor warm en koud water
Een goed functionerende drinkwaterinstallatie vraagt om meer dan een zorgvuldig ontwerp en correcte aanleg. Het inregelen van de circulatieleidingen is essentieel om comfort, energiezuinigheid en hygiëne te waarborgen. Voor installateurs vormt dit een belangrijke uitdaging: het werk vraagt om nauwkeurige berekeningen, de juiste keuze van inregelventielen en een goed ingestelde pomp. In deze blog bespreken we de methoden, aandachtspunten en innovaties, aangevuld met praktijkgerichte tips
Waarom inregelen?
Circulatieleidingen in warmtapwaterinstallaties zijn nodig om op elk tappunt snel warm water te leveren en het risico op legionella te beperken. Zonder circulatie koelt het water in de leidingen te veel af, met wachttijden en onhygiënische situaties als gevolg. Alleen circuleren is echter niet genoeg: de volumestroom moet gelijkmatig verdeeld worden over alle stijgleidingen en deelstrangen.
Krijgt een strang te veel doorstroming, dan gaat energie verloren. Bij een te lage doorstroming ontstaat comfortverlies en mogelijk een hygiëneprobleem. Daarom zijn inregelventielen onmisbaar: ze zorgen ervoor dat iedere deelstrang precies de juiste hoeveelheid water ontvangt. Er bestaan verschillende typen ventielen, elk met een eigen toepassingsgebied en technische eigenschappen.
Statische ventielen: eenvoudig en robuust
De meest traditionele oplossing is het statische inregelventiel. De volumestroom wordt hierbij ingesteld op basis van vooraf gemaakte berekeningen. De installateur stelt het ventiel handmatig in, vaak met behulp van fabrieksgrafieken of software die het verband tussen drukverlies, leidingdiameter en gewenste volumestroom inzichtelijk maakt. Na het instellen blijft het ventiel in die stand staan.
Het grote voordeel is de eenvoud: een statisch ventiel veroorzaakt relatief weinig drukverlies en werkt uitstekend samen met toerengeregelde pompen. Daardoor is het vooral geschikt voor installaties met grotere volumestromen, zoals in hoogbouw of utiliteitsgebouwen. Het nadeel is dat het ventiel niet reageert op schommelingen in temperatuur of gebruik. Bij wijzigingen in de installatie is opnieuw inregelen nodig.
Dynamische ventielen: inspelen op temperatuur
Een stap verder gaat het dynamische – ofwel thermostatische – inregelventiel. Dit type ventiel reageert actief op temperatuurschommelingen. Het expansie-element in het ventiel zet uit of krimpt afhankelijk van de gemeten temperatuur. Zodra de ingestelde temperatuur is bereikt, knijpt het ventiel de doorstroming af; als de temperatuur daalt, opent het ventiel opnieuw.
Deze automatische werking biedt voordelen op plekken waar comfort en hygiëne vooropstaan, zoals in zorginstellingen, hotels en sportaccommodaties. Dynamische ventielen kunnen bovendien gekoppeld worden aan gebouwbeheersystemen, waardoor functies zoals thermische desinfectie eenvoudig geautomatiseerd kunnen worden.
De techniek heeft ook beperkingen. Omdat het ventiel actief regelt, veroorzaakt het meer drukverlies dan een statisch ventiel. Daarnaast werkt het het beste in combinatie met een pomp die op constante druk is ingesteld. Bij plaatsing is oplettendheid nodig: monteer het ventiel bij voorkeur niet binnen een halve meter van de hoofdleiding, om invloed van warmtegeleiding te voorkomen.
Elektronische ventielen: de volgende generatie
De nieuwste ontwikkeling is het elektronische inregelventiel, zoals de Viega AquaVip Zirk E (naar verwachting verkrijgbaar in nederland in 2027). Hierbij wordt de hydraulische balans automatisch geregeld. Een druk op de knop volstaat om het ventiel in bedrijf te stellen: het meet continu de temperaturen en past de volumestromen zelfstandig aan.
Vooral bij renovaties biedt dit grote voordelen, omdat handmatig balanceren tijdrovend of lastig kan zijn. Dankzij keramische schijftechnologie zijn de ventielen ongevoelig voor slijtage en verkalking. Via een geïntegreerd display kan de installateur de gewenste temperatuurinstellingen eenvoudig kiezen. Voor gebouweigenaren betekent dit meer bedrijfszekerheid én een betere borging van de drinkwaterhygiëne.
De investering is iets hoger, maar wordt gecompenseerd door lagere onderhoudskosten en een stabielere werking.
De Viega AquaVip Zirk E is naar verwachting verkrijgbaar in nederland in 2027. Volg de link naar onze Duitse site voor alvast meer informatie.
De rol van de pomp
Welke ventielkeuze ook gemaakt wordt: zonder de juiste pompinstelling werkt geen enkel systeem optimaal. Bij statische ventielen werkt een toerengeregelde pomp doorgaans goed, omdat deze de volumestromen stabiel houdt. Bij dynamische ventielen is een pomp met constante druk bijna altijd de beste optie. Een temperatuurafhankelijke pompstand kan regeltechnische problemen veroorzaken.
Voor installateurs betekent dit dat de circulatieberekening niet alleen de leidingdiameters en ventielen bepaalt, maar ook de pompselectie. De berekende opvoerhoogte en volumestroom vormen samen de basis voor een correcte instelling.
Praktische tips voor installateurs
- Plaatsing telt – Monteer thermostatische ventielen niet dichter dan 0,5 meter van de hoofdleiding om temperatuursinvloed te voorkomen.
- Gebruik fabrikantensoftware – Tools van fabrikanten zoals Viega helpen bij het kiezen van de juiste instellingen en ventielen.
- Check het regelbereik – Controleer altijd of de berekende volumestroom binnen het bereik van het ventiel valt.
- Leg instellingen vast – Documenteer ventiel- en pompinstellingen voor eenvoudig beheer en onderhoud.
- Combineer met monitoring – Bij grotere projecten kan koppeling met temperatuurmetingen afwijkingen direct zichtbaar maken.
Whitepaper: Drinkwaterhygiëne in Circulatiesystemen
Verdieping nodig?
In deze whitepaper lees je hoe een circulatiesysteem veilig, energiezuinig en hygiënisch wordt ontworpen én beheerd. We gaan dieper in op risico’s, regelgeving, ontwerpprincipes en praktische maatregelen om drinkwaterhygiëne te waarborgen — met kennis en inzichten die direct toepasbaar zijn in de praktijk.
Download het whitepaper
Vul het formulier hieronder in om directe toegang te krijgen
We need your consent to load the $$service$$ service.
Because we value your privacy, we hereby request your permission to use the following services. You can revoke your consent at any time. To do so, use the link to the "Cookie Settings" at the bottom of the page.
%3Athumb-ultrawide)
%3Athumb-ultrawide)