Persprotocollen belangrijk bij dichtheidscontrole van leidingnet
%3Athumb-ultrawide)
Een correcte dichtheidscontrole van het leidingnet is essentieel om waterschade te voorkomen. Toch ontstaan lekkages nog regelmatig door niet-geperste fittingen of onjuist uitgevoerde persproeven. In dit expertartikel leest u waarom Waterwerkblad 2.3, een betrouwbaar persprotocol en een goed werkende ‘niet geperst: niet dicht’-functionaliteit cruciaal zijn voor een veilige drinkwaterinstallatie. Ontdek waar persproeven misgaan en hoe gevolgschade effectief kan worden voorkomen.
Dichtheidscontrole van leidingnet voorkomt gevolgschade
Een goede dichtheidscontrole van het leidingnet is daarom essentieel om gevolgschade te voorkomen — zowel in nieuwbouw als renovatieprojecten.
Koude perstechniek en de verplichte persproef
Bij de aanleg van drinkwaterinstallaties wordt op grote schaal gebruik gemaakt van de koude perstechniek. Dat is logisch: werken met persmachines en persfittingen is snel, efficiënt en veilig.
Na aanleg van de installatie moet altijd een persproef worden uitgevoerd. In Waterwerkblad 2.3 staan de richtlijnen voor de druk en uitvoering van deze test beschreven.
Tot 2018 mocht een persproef uitsluitend worden uitgevoerd met (drink)water of olievrije lucht. Sindsdien is ook een test met inert gas (zoals CO₂ of stikstof) toegestaan.
Voordeel van een droge persproef met inert gas:
Er blijft geen water achter in de installatie
Corrosie wordt voorkomen
Vorming van biofilm wordt tegengegaan
Volgens Waterwerkblad 2.3 geldt:
Waterpersproef: 30 minuten
Droge persproef: 150 minuten
Waterwerkbladen en NEN 1006
De Waterwerkbladen vormen een praktische uitwerking van NEN 1006 (Algemene voorschriften voor leidingwaterinstallaties). Ze zijn een belangrijke informatiebron bij ontwerp, aanleg, ingebruikstelling en beheer van leidingwaterinstallaties in gebouwen.
Waterwerkblad 2.3 richt zich specifiek op de uitvoering van persproeven en dichtheidscontroles.
Waarom een persproef niet altijd voldoende zekerheid geeft
Met een persproef worden de trekvaste delen van de installatie — zoals fittingen — getest op:
Waterdichtheid
Sterkte (afschuiving)
Toch zegt een geslaagde persproef niet altijd iets over de daadwerkelijke kwaliteit van de persverbinding.
Dat klinkt vreemd, maar is technisch verklaarbaar.
Alle persfittingen bevatten een afdichting. Wanneer een leiding correct in de fitting wordt gestoken, kan deze verbinding al behoorlijk drukbestendig lijken — zelfs wanneer er niet is geperst. Hierdoor kunnen niet-geperste koppelingen tijdens een test dicht lijken.
Pas bij ingebruikname, bijvoorbeeld bij drukstoten, blijkt dat de verbinding toch los kan schieten — met waterschade als gevolg.
Twee belangrijke oorzaken van lekkage
In de praktijk zijn lekkages vaak terug te voeren op twee factoren:
Een beperkte ‘niet geperst: niet dicht’-functionaliteit
Een enkelvoudige persing
Sommige fabrikanten testen de functionaliteit ‘niet geperst: niet dicht’ niet over het volledige drukbereik van 1 t/m 6,5 bar nat, maar slechts over een beperkter bereik, bijvoorbeeld 1 t/m 2 bar.
Dit sluit niet aan bij de praktijk:
De gangbare verzorgingsdruk ligt rond 2 t/m 2,5 bar
In een woning van vijf verdiepingen staat al circa 1,3 bar statische druk op de fitting
Wanneer een testdruk boven de specificatie van de producent ligt, kan het niet-geperst dichtelement zodanig verschuiven dat de verbinding tijdens de test dicht lijkt — terwijl er niet is geperst.
Productietoleranties en schijnveiligheid
Door minimale productietoleranties kunnen buis en fitting al dicht lijken zonder persing. De installatie kan in sommige gevallen zelfs tijdelijk functioneren.
Maar bij:
Plotselinge drukstijgingen
Drukstoten
Uitzetting van leidingen
kan de fitting alsnog losschieten.
Waterschade in nieuwbouw- of renovatieprojecten is een nachtmerrie voor opdrachtgever én installateur. Het vakmanschap komt onterecht in een kwaad daglicht te staan — terwijl vaak juist is gekozen voor fittingen die lekkage zichtbaar maken bij dichtheidscontrole.
Daarom is het cruciaal dat een niet-geperste verbinding bij een dichtheidscontrole altijd en gegarandeerd lekkage vertoont
Persprotocollen en ‘niet geperst: niet dicht’
In Waterwerkblad 2.3 krijgt de persproef van de fabrikant een belangrijke positie. Deze staat boven andere testmethoden. De fabrikant hoort daarom kant-en-klare persprotocollen aan te bieden voor zowel natte als droge persproeven. Zo wordt geborgd dat met de juiste druk en binnen de geldende drukbereiken wordt getest en dat de installatie correct wordt beoordeeld.
Daarnaast is de functionaliteit ‘niet geperst: niet dicht’ essentieel. Deze zorgt ervoor dat een niet-geperste fitting tijdens de dichtheidscontrole altijd lekkage vertoont. Dat kan bijvoorbeeld via een speciaal ‘kanaaltje’ in de zitting van de fitting. Via manometer of visuele inspectie is dan direct zichtbaar of correct is geperst. Zo wordt schijnveiligheid voorkomen en gevolgschade beperkt
Tips
- Voer altijd een dichtheidscontrole uit voordat de installatie wordt weggewerkt.
- Maak gebruik van een persprotocol van de fabrikant.
- Voer bij een drinkwaterinstallatie bij voorkeur een droge persproef met inert gas uit.
- Test grote installaties in secties.
- Houd rekening met de statische druk, vooral in hogere gebouwen.
- Kies fittingen met een betrouwbare ‘niet geperst: niet dicht’ functionaliteit.
