EPD's uitgelegd: veelgestelde vragen uit de ontwerppraktijk
Duurzaamheid is een vast onderdeel van moderne ontwerp- en bouwprocessen. Tegelijkertijd groeit de vraag naar betrouwbare milieugegevens voor aanbestedingen, gebouwcertificeringen en ESG-rapportages. Environmental Product Declarations (EPD's) spelen hierin een belangrijke rol. Maar wat zijn EPD's precies, hoe waardevol zijn ze en waar moet rekening mee worden gehouden bij het gebruik ervan? In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over EPD's op een heldere en praktische manier.
What is een EPD?
Een EPD (Environmental Product Declaration) is een milieuproductverklaring. Een EPD geeft inzicht in de milieueffecten van een bouwproduct gedurende de verschillende fasen van zijn levenscyclus. Deze gegevens zijn gebaseerd op levenscyclusanalyses (LCA's), waarbij onder meer rekening wordt gehouden met grondstoffen, energieverbruik, transport, emissies en afvalverwerking.
Belangrijk om te weten is dat een EPD een product niet beoordeelt als 'goed' of 'slecht'. Een EPD bevat gestandaardiseerde, onafhankelijk geverifieerde gegevens die ontwerpers ondersteunen bij het nemen van goed onderbouwde beslissingen.
Waarom zijn EPD's belangrijk voor ontwerpers?
EPD's zorgen voor transparantie, een aspect dat binnen ontwerp- en bouwprocessen steeds belangrijker wordt. Ze helpen ontwerpers bij het selecteren van producten op basis van betrouwbare milieugegevens, het voldoen aan duurzaamheidseisen binnen projecten, het beoordelen van aanbestedingen en het ondersteunen van certificeringstrajecten.
Voor ontwerpers maken EPD's het eenvoudiger om de milieueffecten van leidingsystemen, afwateringsoplossingen, verwarmingsinstallaties en andere technische gebouwproducten te beoordelen. Met name in projecten die streven naar een DGNB-, LEED- of BREEAM-certificering spelen EPD's een belangrijke rol, omdat zij de benodigde gegevens leveren voor diverse beoordelingscriteria.
Zijn EPD's hetzelfde als gebouwcertificeringen?
Nee. Dit is een veelvoorkomend misverstand. Een EPD is geen duurzaamheidslabel en ook geen gebouwcertificering. Het is uitsluitend een document dat gestandaardiseerde milieu-informatie over een product bevat.
Certificeringssystemen zoals DGNB en LEED gebruiken deze gegevens echter wel binnen hun beoordelingsmethodiek. Afhankelijk van het certificeringssysteem kunnen EPD's daardoor een positieve bijdrage leveren aan de uiteindelijke score van een gebouw.
Goed om te weten: Een EPD is geen duurzaamheidslabel. Het is een gestandaardiseerde milieuproductverklaring die objectieve gegevens levert over de milieuprestaties van een product. Certificeringssystemen zoals DGNB, LEED en BREEAM kunnen deze gegevens gebruiken bij de beoordeling van gebouwen.
Kunnen producten met een EPD rechtstreeks met elkaar worden vergeleken?
Niet automatisch. Een vergelijking is alleen zinvol wanneer beide EPD's zijn opgesteld volgens dezelfde Product Category Rules (PCR), dezelfde functionele eenheid hanteren, dezelfde systeembeschrijving gebruiken en gebaseerd zijn op dezelfde normen.
Zelfs vergelijkbare producten zijn slechts beperkt vergelijkbaar wanneer niet aan deze voorwaarden wordt voldaan. Daarom is het essentieel om de gegevens altijd binnen de juiste context te interpreteren.
Praktische tip: Vergelijk producten niet alleen op basis van de uitkomst van een EPD. Controleer altijd of dezelfde functionele eenheid, systeemgrenzen en levenscyclusfasen (modules) zijn gebruikt. Alleen dan is een eerlijke vergelijking mogelijk.
Op welke normen zijn EPD's gebaseerd?
EPD's zijn gebaseerd op internationale en Europese normen, waaronder ISO 14025, ISO 14040/14044 en de Europese norm EN 15804.
Deze normen bepalen hoe milieueffecten worden gemeten, gedocumenteerd en gerapporteerd. Hierdoor ontstaan gestructureerde, transparante en vergelijkbare datasets die kunnen worden gebruikt voor ontwerp- en certificeringsdoeleinden.
Hebben EPD's altijd betrekking op de volledige levenscyclus?
Niet noodzakelijk. Hoewel veel EPD's de volledige levenscyclus beschrijven ('cradle-to-grave'), beperken sommige zich tot specifieke fasen, zoals productie of transport.
Zo kan een EPD uitsluitend betrekking hebben op de productfase, terwijl andere ook de bouwfase, gebruiksfase en einde-levensduurfase meenemen.
Ontwerpers doen er daarom goed aan te controleren welke levenscyclusmodules in een EPD zijn opgenomen en of deze aansluiten bij de eisen van het betreffende project.
Hoe worden EPD's geverifieerd?
Betrouwbare EPD's worden gecontroleerd door een onafhankelijke instantie.
Onafhankelijke deskundigen toetsen de EPD aan vastgestelde normen en productspecifieke categorieregels. Hierdoor wordt geborgd dat de gegevens consistent, transparant en betrouwbaar zijn.
Welke rol speelt digitalisering?
Een steeds grotere rol. Moderne EPD's zijn tegenwoordig vaak beschikbaar in machineleesbare formaten. Daardoor kunnen ze rechtstreeks worden geïntegreerd in digitale ontwerpprocessen, BIM-modellen en certificeringstools. Ontwerpers besteden hierdoor minder tijd aan handmatige gegevensverwerking en kunnen grote hoeveelheden informatie efficiënter verwerken.
Waar moeten ontwerpers vooral op letten bij het gebruik van EPD's?
Vooral op de toepassingscontext. Een EPD levert de gegevens, maar de daadwerkelijke waarde ervan hangt af van de manier waarop deze gegevens binnen een specifiek project worden geïnterpreteerd en toegepast.
Belangrijke aandachtspunten zijn:
· de meegenomen levenscyclusfasen;
· de actualiteit van de gegevens;
· de vergelijkbaarheid van producten;
· de eisen van het relevante certificeringssysteem.
Wanneer ontwerpers EPD's op de juiste manier gebruiken, kunnen zij duurzamere, transparantere en beter onderbouwde beslissingen nemen.
Hoe lang is een EPD geldig?
De meeste EPD's zijn vijf jaar geldig. Daarna moeten de onderliggende gegevens worden beoordeeld, geactualiseerd en opnieuw geverifieerd. Dat is belangrijk omdat productieprocessen, energiebronnen en materiaalsamenstellingen in de loop van de tijd kunnen veranderen.
Op die manier blijft gewaarborgd dat de gepubliceerde gegevens overeenkomen met de actuele productieomstandigheden, gebruikte energiebronnen en materiaalsamenstellingen.
Conclusie
EPD's worden steeds meer een standaardonderdeel van ontwerp- en bouwprocessen binnen de bouw- en installatiesector. Ze vergroten de transparantie, ondersteunen certificeringstrajecten en leveren de milieugegevens die nodig zijn voor duurzame projecten.
Naarmate de duurzaamheidseisen verder toenemen, groeien EPD's uit tot een onmisbaar instrument voor ontwerpers. Wie begrijpt hoe EPD's moeten worden geïnterpreteerd en toegepast, kan gedurende de gehele levenscyclus van een gebouw beter onderbouwde beslissingen nemen.
Belangrijkste punten
- EPD's bieden geverifieerde milieugegevens over bouwproducten.
- Ze ondersteunen duurzaam ontwerpen en gebouwcertificeringen.
- EPD's zijn zelf geen certificeringen.
- Producten kunnen alleen onder specifieke voorwaarden met elkaar worden vergeleken.
- De meeste EPD's zijn vijf jaar geldig.
About this article:
A contribution from Viega's international content team. Created in collaboration with our local team in Xyxyx.
%3Athumb-ultrawide)
%3Athumb-ultrawide)